Tevens ontving hij die dag het grootkruis van de Orde van de Nederlandse Leeuw, dit alles om te vieren dat hij tien jaar oud was geworden. Zijn onvermogen om iets aan de nieuwe grondwet te veranderen droeg eraan bij dat Nederland zich onder koning bet zijn koningschap ontwikkelde tot een parlementaire democratie. Na de dood van zijn vrouw hertrouwde hij in 1879 met de Duitse prinses Emma zu Waldeck und Pyrmont. Willem trouwde in 1839 met zijn volle nicht prinses Sophie van Württemberg.

Willem-Alexander is een warm pleitbezorger voor het houden van de Olympische Zomerspelen in Nederland. Tevens werd vastgelegd dat hij zijn IOC-functie zou neerleggen op het moment dat hij koning werd. In een opiniepeiling gaf ruim 80% van de Nederlanders aan het gedrag van de prins te waarderen.

Bepalingen over de erfopvolging en huwelijk zijn opgenomen in hoofdstuk 2 van de Grondwet. De rol van de Koning in de regering is beschreven in artikel 2 van het Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden. Op de titels Koning der Nederlanden en Prins van Oranje-Nassau na voert men in het normale gebruik deze zogenoemde “grote titulatuur” niet, ze worden in de preambule vervangen door “enz. enz. enz.”. De koning voert tevens een aantal erfelijke adellijke en heerlijke titels. In de Nederlandse Grondwet wordt het staatshoofd kortweg aangeduid met Koning. Zijne Majesteit de Koning zal woensdagochtend 25 februari op Paleis Noordeinde in Den Haag ter overhandiging van hun …

Maatschappelijke functies als kroonprins

Om die reden groeide hij op met alleen naar de radio te luisteren, voornamelijk naar de Nederlandse publieke zender Hilversum 3; de popzender. Tijdens zijn jeugd mochten Willem-Alexander en zijn broers niet of nauwelijks televisiekijken. Officiële vernoemingen, zoals straten, gebouwen en schepen, dienden echter de benaming Willem-Alexander te bevatten, zo gaf de Rijksvoorlichtingsdienst aan op de dag van de geboorteaangifte. Prins Claus deed op 2 mei de geboorteaangifte in het stadhuis van Utrecht. Op vijf plaatsen in het koninkrijk werden naar traditie 101 saluutschoten afgevuurd.

Op zijn 21e verjaardag werd hem zitting verleend in de Raad van State, het hoogste adviesorgaan van de Kroon. Er werden voor hem enkele kamers gehuurd aan het Rapenburg, maar hij overnachtte meestal in Den Haag. Rond Nieuwjaar 1834 werd hij door zijn oom tsaar Nicolaas I benoemd tot erekolonel van het vierde regiment grenadiers van de keizerlijke garde.

Na het overlijden van zijn vader volgde hij hem op als koning der Nederlanden. Na de troonsafstand van zijn grootvader koning Willem I in 1840 werd hij de prins van Oranje. De graaf en gravinnen Claus-Casimir, Eloise en Leonore van Oranje-Nassau van Amsberg (kinderen van prins Constantijn en prinses Laurentien) zijn wel erfopvolgers, maar geen lid van het Koninklijk Huis, aangezien ze een verwantschap in de derde graad hebben met de koning. Leden van het Koninklijk Huis zijn zij die krachtens de Grondwet de koning kunnen opvolgen en aan hem verwant zijn in de eerste of tweede graad van bloedverwantschap, alsmede het staatshoofd dat afstand van het koningschap heeft gedaan.

Breuk met oudste zoon

• Als er geen opvolger is, wordt een nieuwe koning benoemd door de Staten-Generaal.
• Willem ging eerst voor de oudste, prinses Pauline, maar het klikte meer met de jongste van de twee, Emma, die op dat moment nog net geen 20 jaar was, waarna al snel tot een huwelijk besloten werd.
• Bij zijn aantreden als koning op 30 april 2013 legde Willem-Alexander de meeste van zijn officiële executieve functies neer.
• Op 20 maart sprak de Koning op de televisie het Nederlandse volk toe.
• De volgende dag keerde het koningspaar met hun jongste dochter met een lijnvlucht weer terug in Nederland.

Daarnaast specialiseerde hij zich in het waterbeheer, een onderwerp dat zijn vader hem aan de hand deed. Na zijn stage bij de luchtmacht hield de prins zich aanvankelijk bezig met de rechterlijke macht, het binnenlands bestuur en vanaf 1997 met het Nederlandse bedrijfsleven. Na het behalen van zijn bul begon zijn voorbereiding op het koningschap. De scriptie is door Willem-Alexander niet openbaar gemaakt en de Universiteitsbibliotheek Leiden nam destijds nimmer afstudeerscripties op in de openbare collectie. In 1993 behaalde Willem-Alexander zijn doctoraalexamen geschiedenis; zijn afstudeerscriptie ging over de Nederlandse reactie op het besluit van Frankrijk om binnen de NAVO een ‘status aparte’ in te nemen.

Bij het overlijden van Willem III werd Adolf van Nassau de nieuwe groothertog van Luxemburg. De staatsminister van Luxemburg, Félix baron de Blochausen, trachtte Emma ertoe over te halen zich met de zienswijze van de koning te verenigen, maar tevergeefs. Willem III was er in 1884 nog van overtuigd dat er wel een regeling getroffen kon worden zodat zijn dochter Wilhelmina hem ook in Luxemburg zou kunnen opvolgen. Volgens de Erneuerte Nassauische Erbverein zou bij het uitsterven in de mannelijke lijn van de Ottoonse Linie van het Huis Nassau het groothertogdom Luxemburg worden geërfd door het hoofd van de Walramse Linie van het Huis Nassau. Dit regentschap duurde slechts enkele dagen, want op 23 november 1890 overleed de vorst, 73 jaar oud. Op 31 augustus 1890, de tiende verjaardag van zijn dochter, kreeg hij opnieuw een beroerte en op 25 september kreeg zijn dochter hem voor de laatste keer te zien.

Als zoon van de voormalige regerende Nederlandse koningin werd Willem-Alexander automatisch ridder in de Orde van de Gouden Leeuw van Nassau. In de meeste van deze gevallen gaat het om beschermtitels die traditioneel door de koning of koningin der Nederlanden worden gedragen. Minister-president Wim Kok schakelde minister van Staat Max van der Stoel in om haar vader te overtuigen de huwelijksvoltrekking niet bij te wonen, hetgeen hem lukte. Koningin Beatrix maakte op 30 maart 2001 tijdens een rechtstreekse televisie-uitzending de verloving bekend van de kroonprins met de Argentijnse Máxima Zorreguieta. Kroonprinses Beatrix werd in de avond van 25 april 1967 opgenomen in het Academisch Ziekenhuis Utrecht.